Wprowadzenie i kontekst branżowy

• Kontekst gospodarczy:

Polska elektroenergetyka znajduje się obecnie w fazie intensywnej transformacji systemowej. Modernizacja i rozbudowa krajowej sieci elektroenergetycznej, w tym infrastruktury niskiego oraz średniego napięcia, wymaga wdrażania zaawansowanych procedur eksploatacyjnych, gwarantujących ciągłość zasilania odbiorców końcowych.

Kluczowym elementem nowoczesnej gospodarki sieciowej staje się technologia wykonywania prac pod napięciem (PPN) w instalacjach o napięciu do 1 kV. Prowadzenie działań montażowych i serwisowych bez konieczności wyłączania linii zasilających bezpośrednio minimalizuje straty ekonomiczne i podnosi wskaźniki niezawodności dostaw energii.

W odpowiedzi na te wyzwania, dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), uruchomiono nowoczesną bazę szkoleniową wspierającą rozwój kompetencji zawodowych w sektorze strategicznym dla państwa. Programy szkoleniowe realizowane przez Branżowe Centrum Umiejętności nr 1 w Siedlcach w dziedzinie Elektryka stanowią bezpośrednią odpowiedź na zapotrzebowanie rynku pracy.

Uzasadnienie technologiczne (część zmienna):

Technologia wykonywania prac pod napięciem (PPN) stanowi jeden z filarów nowoczesnej i niezawodnej infrastruktury elektroenergetycznej. Bezpieczne prowadzenie działań montażowych, serwisowych i eksploatacyjnych w instalacjach zasilanych napięciem do 1 kV bez konieczności wyłączania zasilania warunkuje ciągłość dostaw energii elektrycznej. Ma to kluczowe znaczenie dla stabilnego funkcjonowania obiektów sieciowych, systemów automatyki oraz bezpieczeństwa odbiorców końcowych.

Gwałtowny wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną – napędzany dynamicznym rozwojem elektromobilności, budową infrastruktury Kolei Dużych Prędkości oraz ogólnokrajową transformacją energetyczną – wymusza intensywną rozbudowę sieci przesyłowych i dystrybucyjnych. Kluczowe węzły sieciowe, takie jak Główne Punkty Zasilania (GPZ), stacje elektroenergetyczne czy podstacje trakcyjne, wymagają stałego utrzymania w ruchu. Wdrożenie i upowszechnienie technologii prac pod napięciem do 1 kV pozwala na realizację niezbędnych modernizacji i napraw bez generowania kosztownych przerw w dostawach prądu.

W konsekwencji rynek pracy odnotowuje stale rosnące zapotrzebowanie na wysoko wykwalifikowanych specjalistów posiadających praktyczne, zaawansowane umiejętności w tym obszarze. Utworzenie dedykowanej kwalifikacji rynkowej/sektorowej pozwoli na systemowe uporządkowanie i formalne potwierdzanie kompetencji kadry technicznej. Krok ten radykalnie zwiększy bezpieczeństwo realizowanych prac w reżimie PPN oraz bezpośrednio wesprze stabilny rozwój nowoczesnej i elastycznej elektroenergetyki w Polsce.

Grupa docelowa i perspektywy zawodowe

• Profil kandydata:

Szkolenie „Wykonywanie prac pod napięciem w instalacjach zasilanych napięciem do 1 kV” skierowane jest do pracowników służb technicznych utrzymania ruchu, elektromonterów z doświadczeniem co najmniej 5-letnim w zawodzie elektryka.

• Analiza rynku pracy:

Zgodnie z wynikami ogólnopolskiego badania „Barometr zawodów na rok 2025 i 2026”, grupa elektryków i energetyków niezmiennie utrzymuje się na liście zawodów deficytowych. Dynamiczny rozwój rynku pracy generuje wysokie zapotrzebowanie na specjalistów o wąskich, unikalnych kwalifikacjach. Szczególnie poszukiwani są pracownicy posiadający uprawnienia do wykonywania prac pod napięciem (PPN) w instalacjach zasilanych napięciem do 1 kV. Umiejętność bezpiecznego prowadzenia robót montażowych i konserwacyjnych na czynnych sieciach energetycznych stanowi obecnie jedną z najbardziej pożądanych kompetencji rynkowych, pozwalającą na natychmiastowe podjęcie stabilnego zatrudnienia.

Deficyt wykwalifikowanych kadr wynika między innymi z:

• intensywnego procesu modernizacji sieci dystrybucyjnych,
• rozwoju mikroinstalacji i OZE,
• rozbudowy sieci przesyłowych i dystrybucyjnych,
• starzenia się obecnej kadry technicznej,
• rosnącej automatyzacji procesów przemysłowych i energetycznych,
• rygorystycznych wymogów bezpieczeństwa.

• Sektory zatrudnienia (część zmienna):

Osoby posiadające kwalifikacje w zakresie „Wykonywania prac pod napięciem (PPN) w instalacjach zasilanych napięciem do 1 kV” będą mogły znaleźć zatrudnienie w sektorach nowoczesnej energetyki i przemysłu.

Do podstawowych sektorów zatrudnienia należą:

Firmy zajmujące się budownictwem elektroenergetycznym i sieciowym – praca przy:

• rozbudowie i modernizacji sieci kablowych oraz napowietrznych niskiego napięcia w technologii PPN,
• montażu i wymianie złączy kablowych (ZK) oraz skrzynek złączowo-pomiarowych bez wyłączania zasilania,
• wpinaniu nowych odbiorców oraz budowie przyłączy budowlanych do czynnej sieci elektroenergetycznej,
• wymianie osprzętu sieciowego, izolatorów oraz bezpieczników na liniach pod napięciem do 1 kV.

Operatorzy systemów dystrybucyjnych (OSD) i pogotowie energetyczne – praca przy:

• eksploatacji i konserwacji elementów sieci rozdzielczej nn (niskiego napięcia) na żywo,
• usuwaniu awarii i uszkodzeń linii kablowych oraz napowietrznych bez przerw w dostawie prądu dla pozostałych odbiorców.
• pracach serwisowych w rozdzielnicach nn stacji transformatorowych SN/nn (średniego na niskie napięcie).
• bezpiecznym przyłączaniu mikroinstalacji OZE, magazynów energii i ładowarek EV do czynnych linii zasilających.

Firmy instalacyjne i instalatorzy systemów OZE – prace związane z:

• podłączaniem falowników oraz zabezpieczeń instalacji fotowoltaicznych bezpośrednio do głównych rozdzielnic budynków pod napięciem
• modernizacją tablic rozdzielczych w obiektach mieszkalnych i komercyjnych bez konieczności odłączania całego obiektu.
• montażem aparatury modułowej i pomiarowej w czynnych szafach zasilających.
• przekładaniem i rekonfiguracją faz zasilających w pracujących strukturach kablowych.

Zakłady przemysłowe i służby utrzymania ruchu (UR) – prace związane z:

• usuwaniem awarii elektrycznych maszyn i linii produkcyjnych w reżimie PPN,
• konserwacji i czyszczeniu rozdzielnic głównych oraz oddziałowych do 1 kV będących pod obciążeniem,
• rozbudowie i modernizacji wewnętrznych sieci zasilających hal przemysłowych bez wyłączania procesów technologicznych,
• diagnostyce i pomiarach parametrów instalacji prądowych w warunkach normalnej pracy urządzeń.

Zakres merytoryczny i Efekty Uczenia Się

• Wymagania z zakresu BHP

Uczestnik szkolenia posiada wiedzę i umiejętności w zakresie:

• przepisów prawnych i norm BHP - znajomości wytycznych, instrukcji ramowych i szczegółowych regulujących bezpieczne wykonywanie prac pod napięciem do 1 kV,
• zasad organizacji bezpiecznego stanowiska pracy - przygotowania strefy pracy, wyznaczania bezpiecznych odstępów oraz zabezpieczania sąsiednich elementów pod napięciem,
• Identyfikacji i oceny ryzyka – rozpoznawania specyficznych zagrożeń na czynnych instalacjach (np. zwarcia łukowe, porażenia, upadek z wysokości) oraz oceny warunków atmosferycznych wykluczających pracę w terenie,
• prawidłowego stosowania, przechowywania oraz sprawdzania stanu technicznego narzędzi izolowanych, rękawic i rękawów dielektrycznych, osłon, płacht, mat elektroizolacyjnych oraz przyłbic ochronnych,
• zasad wyłączania, zabezpieczania i oznakowania urządzeń elektroenergetycznych,
• przygotowania, wydawania i realizacji poleceń pisemnych na wykonanie prac, instrukcji organizacji bezpiecznej pracy (IOBP) oraz instrukcji technologicznych PPN,
• stosowania instrukcji eksploatacji oraz poleceń pisemnych,
• praktycznego stosowania metody „w kontakcie” (pracy w rękawicach izolacyjnych) oraz metody „z odległości” za pomocą drążków izolacyjnych na elementach do 1 kV,
• zasad ochrony pracownika przed skutkami cieplnymi i mechanicznymi ewentualnego zwarcia łukowego w rozdzielnicach i złączach kablowych,
• działań w sytuacjach awaryjnych – natychmiastowego i bezpiecznego przerywania prac w przypadku zmiany warunków otoczenia lub nagłego uszkodzenia sprzętu ochronnego.
• zasad ochrony przeciwpożarowej w obiektach elektroenergetycznych.
• udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej w przypadku porażenia prądem elektrycznym – uwalniania porażonego spod napięcia (z zachowaniem zasad własnego bezpieczeństwa), postępowania przy oparzeniach łukiem elektrycznym oraz prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO) z użyciem defibrylatora AED.

• Twarde kompetencje techniczne (część zmienna):

Szkolenie składa się z części teoretycznej i praktycznej.

Część teoretyczna szkolenia obejmuje:

• wymagania stawiane organizacji pracy pod napięciem w oparciu o broszurę informacyjną,
• sposób użycia narzędzi do pracy pod napięciem w oparciu o broszurę informacyjną,
• polecenie na prace pod napięciem,
• procedura LOTO i LOTOTO, w tym procedury dotyczące użycia blokady, zawartość etykiety (taga) i zasady jej wypełnienia,
• zasady i procedury lokalne organizacji bezpiecznej pracy przy urządzeniach elektrycznych,
• regulacje prawne dotyczące bezpiecznej pracy przy urządzeniach elektrycznych,
• zasady udzielania pierwszej pomocy w przypadku porażenia prądem elektrycznym
• weryfikacja polecenia na pracę w kontekście bezpieczeństwa wykonania pracy PPN, czasu wykonania pracy oraz zakresu czynności,
• omawianie sytuacji, w której wykonanie pracy zgodnie z poleceniem pisemnym na pracę jest niemożliwe,
• organizacja miejsca pracy zgodnie z instrukcją PPN, w tym wygrodzenie strefy pracy, zabezpieczenie otoczenia
• sposób użycia narzędzi prac
• symbole elektryczne,
• rodzaje schematów technicznych,
• zasady odczytywania schematów technicznych,
• dobór przewodów oraz aparatury,
• czynności wykonywane podczas oględzin, przeglądów, sprawdzeń, pomiarów,
• przyrządy niezbędne do wykonania przeglądów, sprawdzeń i pomiarów,
• zasady dokumentowania czynności eksploatacyjnych.

Część praktyczna szkolenia obejmuje:

• dobór aparatury do montażu,
• dobór przewodów.
• sprawdzenie prawidłowości połączeń,
• wykonanie pomiarów.

Po ukończeniu szkolenia uczestnik:

• posiada wiedzę z zakresu prac pod napięciem do 1 kV,
• potrafi scharakteryzować zagrożenia w instalacjach elektrycznych, w tym procedurę LOTO i LOTOTO, zawartość etykiety (TAG), sposób jej wypełnienia, blokady instalacji elektrycznych oraz sposoby ich użycia.
• potrafi scharakteryzować typy prac do wykonania pod napięciem,
• potrafi omówić zasady BHP przy pracy z urządzeniami elektrycznymi,
• potrafi zweryfikować pisemne polecenie na pracę (PPN) w kontekście wykonania pracy, czasu jej wykonania oraz zakresu czynności,
• samodzielnie wykonuje prace pod napięciem (PPN) na urządzeniach energetycznych do 1 kV, w tym organizuje, przygotowuje i likwiduje strefę pracy pod napięciem,
• potrafi wykonać prace monterskie zgodnie z instrukcją PPN,
• organizując pracę potrafi dobrać sprzęt ochronny oraz narzędzia, a także sprawdzić ich stan techniczny,
• wykazuje się znajomością zasad stosowania środków ochrony indywidualnej,
• przeprowadza kontrole i oceny bezpieczeństwa pracy pod napięciem do 1 kV,
• przygotowuje dokumentację po zakończeniu prac,
• wykazuje się gotowością do odpowiedzialnego podejmowania natychmiastowych decyzji o przerwaniu prac w przypadku wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa.
• potrafi rozpoznać zagrożenia i poprawnie na nie reagować.

Metodologia kształcenia i baza laboratoryjna

• Wymiar i organizacja zajęć:

Specjalistyczne szkolenie kompetencyjne: „Wykonywanie prac pod napięciem w instalacjach zasilanych napięciem do 1 kV” realizowane jest w wymiarze 120 godzin dydaktycznych (60 godzin część teoretyczna, 60 godzin część praktyczna). Szkolenie składa się z części teoretyczne i praktycznej realizowanej w warunkach laboratoryjnych i  warsztatowych pod nadzorem wykwalifikowanej kadry inżynierskiej.

Program szkolenia umożliwia stopniowe przechodzenie od podstawowych zagadnień związanych z analizą instrukcji technologicznych i właściwą organizacją bezpiecznego stanowiska pracy pod napięciem, do wykonywania zaawansowanych czynności montażowych, eksploatacyjnych oraz kontrolno-pomiarowych w instalacjach elektroenergetycznych do 1 kV.

• Infrastruktura BCU:

Zajęcia realizowane są w Branżowym Centrum Umiejętności nr 1 w Siedlcach zlokalizowanym przy ul. Stanisława Konarskiego 9A.

Ośrodek dysponuje nowoczesnym zapleczem dydaktycznym oraz specjalistyczną infrastrukturą laboratoryjną dostosowaną do prowadzenia kształcenia w dziedzinie elektryki i elektroenergetyki. Wyposażenie pracowni odpowiada aktualnym standardom technologicznym stosowanym w przedsiębiorstwach sektora energetycznego oraz przemysłowego.

Baza dydaktyczna obejmuje między innymi:

• szkoleniowe stanowiska poligonowe,
• sprawne urządzenia i instalacje elektroenergetyczne (napowietrzne lub kablowe nN),
• specjalistyczne narzędzia izolowane,
• sprzęt ochronny (izolujący i zasłaniający) zgodny z technologią PPN,
• środki ochrony indywidualnej,
• narzędzia do montażu i obróbki przewodów,
• urządzenia do pomiaru parametrów elektrycznych.

• Wykonywane zadania (część zmienna):

Uczestnicy szkolenia wykonują samodzielne zadania techniczne na podstawie dostarczonej dokumentacji technicznej, zgodnie z wymaganiami technologicznymi oraz zasadami bezpieczeństwa pracy.

Szkolenia odbywają się na stanowiskach wyposażonych w:

• izolacyjne drążki manipulacyjne do 36 kV AC/ 54 kV DC,
• izolacyjne elementy pośredniczące do 36 kV AC/ 54 kV DC,
• przedłużacze izolacyjnego drążka manipulacyjnego do 36 kV AC/ 54 kV DC,
• latarki inspekcyjne z uchwytem wielowypustowym do kamery inspekcyjnej,
• elektroizolacyjne płachetki do 1 kV AC / 1,5 kV DC,
• hełmy elektroizolacyjne, osłona twarzy klasy 2 do 20 kV AC / 1,5 kV DC,
• zwierniki na prąd roboczy co najmniej 250 A,
• zestawy kluczy nasadowych i napędowych do 1 kV AC / 1,5 kV DC,
• zestawy narzędzi do linii napowietrznych do 1 kV AC / 1,5 kV DC,
• zestawy narzędzi do prac pod napięciem do1 kV AC / 1,5 kV DC,
• zestawy do bezpiecznej wymiany BM do 1 kV AC / 1,5 kV DC.

System walidacji i certyfikacja

• Zintegrowany System Kwalifikacji:

Ukończenie szkolenia „Wykonywanie prac pod napięciem w instalacjach zasilanych napięciem do 1 kV” oraz zdanie egzaminu skutkuje uzyskaniem oficjalnego certyfikatu potwierdzającego zdobycie kwalifikacji sektorowej „Wykonywanie prac pod napięciem w instalacjach zasilanych napięciem do 1 kV”, funkcjonującej w ramach Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK). Certyfikat stanowi formalne potwierdzenie posiadania specjalistycznych kompetencji technicznych zgodnych z wymaganiami sektora elektroenergetycznego.

Uzyskanie kwalifikacji:

• zwiększa wiarygodność zawodową uczestnika,
• potwierdza praktyczne przygotowanie do wykonywania specjalistycznych prac elektroenergetycznych,
• ułatwia mobilność zawodową dzięki posiadaniu unikalnych, niszowych uprawnień poszukiwanych,
• wspiera rozwój kariery w sektorze energetycznym i przemysłowym,
• umożliwia pracodawcom jednoznaczną ocenę poziomu kompetencji kandydatów oraz formalną weryfikację ich zdolności do samodzielnej pracy na urządzeniach pod napięciem.

• Metody walidacji:

Egzamin weryfikujący umiejętności składa się z trzech etapów:

• test teoretyczny, po pozytywnym zaliczeniu testu można przystąpić do egzaminu praktycznego
• obserwacja w warunkach symulowanych,( wykonanie zestawu prac eksploatacyjnych przy zasilonych urządzeniach energetycznych napięciem roboczym).
• rozmowa z komisją (wywiad ustrukturyzowany).

• Wymagania wobec komisji egzaminacyjnej:

Wysoki poziom jakości procesu walidacji zapewnia udział komisji egzaminacyjnej posiadającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe, doświadczenie branżowe oraz kompetencje merytoryczne.

1. Komisja walidacyjna składa się z co najmniej trzech osób, w tym z przewodniczącego komisji.
2. Przewodniczący, zastępca przewodniczącego oraz członkowie komisji walidacyjnej posiadają:

1. w przypadku przewodniczącego lub zastępcy przewodniczącego – wykształcenie wyższe w zakresie nauk inżynieryjno-technicznych lub ukończone studia podyplomowe w tym zakresie oraz udokumentowane co najmniej dziesięcioletnie doświadczenie zawodowe przy eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci;
2. w przypadku członków komisji:

1. wykształcenie wyższe w zakresie nauk inżynieryjno-technicznych lub ukończone studia podyplomowe w tym zakresie oraz udokumentowane co najmniej dwuletnie doświadczenie zawodowe przy eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci albo
2. wykształcenie średnie albo średnie branżowe oraz udokumentowane co najmniej dziesięcioletnie doświadczenie zawodowe przy eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci lub udokumentowane co najmniej pięcioletnie doświadczenie zawodowe w służbie bezpieczeństwa i higieny pracy.

1. aktualne świadectwa kwalifikacyjnego w grupie I Eksploatacja i Dozór.
    

Informacje organizacyjne i rekrutacja

Zadanie dla wykonawcy: Czytelnie przekazać wymogi formalne, procedurę zapisu oraz dane kontaktowe ośrodka.

• Procedura rekrutacyjna:

Rekrutacja odbywa się:

• drogą elektroniczną - poprzez kwestionariusz zapisu dostępny na stronie internetowej www.bcunr1.siedlce.pl
• osobiście - w sekretariacie Branżowego Centrum Umiejętności Nr 1 w Siedlcach,
• wysłany pocztą tradycyjną- na adres Branżowego Centrum Umiejętności Nr 1 w Siedlcach,

Proces rekrutacji obejmuje:

• zapoznanie się z regulaminem uczestnictwa,
• wypełnienie formularza zgłoszeniowego,
• złożenie wymaganych dokumentów,
• weryfikację formalną zgłoszenia,
• zakwalifikowanie uczestnika do udziału w szkoleniu.

Wymagane dokumenty:

• formularz zgłoszeniowy,
• deklaracja uczestnictwa,
• klauzula informacyjna.

• Dane instytucji:

Branżowe Centrum Umiejętności nr 1 w dziedzinie Elektryka

ul. Stanisława Konarskiego 9a, 08-110 Siedlce.

adresu strony internetowej: www.bcunr1.siedlce.pl

tel. 25 794 33 30

email: sekretariat@ckz.siedlce.pl