Rzemiosło u progu wyzwań: Nowoczesność, niż demograficzny i przyszłość kształcenia dualnego

2026-07-17

Tradycja połączona z nowoczesnością to dziś jedyna droga do utrzymania stabilnej pozycji na rynku pracy. Jako eksperci i praktycy kształcenia zawodowego doskonale wiemy, że rzemiosło stanowi jeden z fundamentów polskiej gospodarki, generując około 8% naszego PKB i skupiając ponad 300 tysięcy aktywnych firm. Jednak współczesność stawia przed tym sektorem bezprecedensowe wymagania.

 

Z myślą o dyrektorach szkół branżowych, nauczycielach zawodu, doradcach oraz pracodawcach prowadzących praktyczną naukę zawodu, gorąco zachęcamy do szczegółowego zapoznania się z najnowszą publikacją: „Raport Rzemiosło 2025” (Kształcenie Dualne w Rzemiośle, Związek Rzemiosła Polskiego).

 

Najnowsza edycja raportu oświatowego przynosi ważne i wymagające głębokiej analizy dane. Pokazuje ona rzeczywisty obraz edukacji zawodowej realizowanej w systemie dualnym (łączącym naukę w szkole z praktyką u pracodawcy-rzemieślnika):

 

  • Wpływ demografii i konkurencji na nabór

W 2025 roku odnotowano spadek ogólnej liczby uczniów kształcących się w rzemiośle (w porównaniu do poziomu 74 583 uczniów z 2024 roku). Raport precyzyjnie diagnozuje przyczyny tego stanu rzeczy. To przede wszystkim postępujący niż demograficzny oraz silna konkurencja ze strony techników.

 

  • Kurcząca się baza zakładów szkolących

Niezwykle niepokojącym sygnałem dla całego rynku jest spadek liczby zakładów rzemieślniczych zaangażowanych w proces edukacyjny o 781 rok do roku (do poziomu 21 639). Pokazuje to, jak pilne staje się wsparcie dla mistrzów szkolących oraz uproszczenie procedur prawnych i organizacyjnych.

 

  • Zanikanie tradycyjnych profesji - renesans rękodzieła

Z jednej strony raport i towarzyszące mu analizy wskazują na wycofywanie się młodych ludzi z tradycyjnych specjalności (jak zegarmistrz, szewc czy kaletnik). Z drugiej, rzemiosło przeżywa swoisty renesans w obszarach usług premium, ekologicznego upcyklingu i unikatowego rękodzieła artystycznego, co otwiera zupełnie nowe możliwości rynkowe.

 

Rzemiosło to nie tylko historia i tradycja. To przede wszystkim unikalne, praktyczne kompetencje, na które popyt na rynku pracy nigdy nie słabnie. Zachęcam do lektury, refleksji i wdrażania wniosków z raportu w Państwa placówkach oraz przedsiębiorstwach.

 

Informację opracowano na podstawie Raportu Rzemiosło 2025.

Zdjęcie pobrano z pixabay.com.