dr hab. inż. Piotr Borysiuk, prof. SGGW

Kształcenie specjalistów i perspektywy zatrudnienia w branży drzewno-meblarskiej.

Drewno, technologie i kompetencje przyszłości

Współczesna gospodarka stoi przed wyzwaniami związanymi z transformacją klimatyczną, gospodarką obiegu zamkniętego oraz koniecznością ograniczania zużycia nieodnawialnych surowców. W tym kontekście drewno i materiały naturalne zyskują nowe znaczenie jako surowce odnawialne, przyjazne środowisku i wpisujące się w założenia zrównoważonego rozwoju. Materiały te odgrywają coraz większą rolę w budownictwie, wyposażeniu wnętrz, projektowaniu produktów, energetyce oraz nowoczesnych technologiach materiałowych.

Ryc. 1. Budynki wydziału na kampusie SGGW: Budynek dydaktyczny (bud. 34) oraz Hala technologiczna (bud. 16).

Rozwój gospodarki opartej na surowcach odnawialnych wymaga jednak odpowiednio przygotowanych specjalistów. Potrzebni są inżynierowie, projektanci, technolodzy i menedżerowie potrafiący łączyć wiedzę materiałową, technologiczną i projektową z umiejętnością wdrażania innowacji. Takie kompetencje rozwijane są na Wydziale Technologii Drewna Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie – jednostce, która od blisko osiemdziesięciu lat kształci kadry dla przemysłu drzewnego i meblarskiego. Od 01 października 2026 r. w wyniku zmian struktury SGGW wydział wejdzie w skład nowej jednostki – Wydziału Nauk Leśnych i Drzewnych.

Historia kształcenia technologów drewna w SGGW rozpoczęła się 15 lutego 1946 roku, kiedy to z inicjatywy prof. Franciszka Krzysika utworzono Oddział Technologii Drewna, przekształcony pięć lat później w pierwszy w Polsce i jeden z pierwszych w Europie Wydział Technologii Drewna. Od początku działalności jego misją było przygotowywanie specjalistów dla przemysłu poprzez połączenie wiedzy z zakresu materiałoznawstwa, technologii przetwórstwa oraz organizacji procesów produkcyjnych. Dziś misja ta pozostaje aktualna, choć wyzwania stojące przed branżą są zupełnie inne niż osiem dekad temu.

Przemysł drzewny – filar polskiej gospodarki

Znaczenie sektora drzewnego i meblarskiego dla polskiej gospodarki jest znacznie większe, niż mogłoby się wydawać. To jeden z filarów krajowego przemysłu, łączący nowoczesne technologie, wysoki poziom eksportu oraz znaczący potencjał innowacyjny.

Ryc. 3. Pozycja Polski w Unii Europejskiej w produkcji i eksporcie wybranych wyrobów z drewna (źródło: Wiktorski 2025).

Polska dysponuje bardzo silnymi podstawami rozwoju gospodarki opartej na drewnie. Powierzchnia lasów przekracza 9,4 mln hektarów, a lesistość kraju wynosi około 30%. Roczny przyrost zasobów drewna znacząco przewyższa poziom jego pozyskania, co zapewnia trwałą bazę surowcową dla przemysłu i stwarza warunki do dalszego rozwoju nowoczesnego przetwórstwa drewna.

Sektor leśno-drzewny należy do największych pracodawców w Polsce. Zatrudnia ponad 439 tys. osób (dane z 2023 r.), z czego blisko 192,5 tys. pracuje w przemyśle meblarskim. Kolejne 127 tys. osób zatrudnionych jest w produkcji wyrobów z drewna, korka, słomy i wikliny, ponad 70 tys. w przemyśle papierniczym, a około 49 tys. w leśnictwie i pozyskiwaniu drewna.

Łączna wartość produkcji sprzedanej sektorów związanych z drewnem, meblarstwem, papiernictwem i leśnictwem przekroczyła w 2024 r. 210 mld zł. Polska jest obecnie największym eksporterem i 3 producentem mebli w Unii Europejskiej, zajmuje pierwsze miejsce w produkcji i eksporcie podłóg drewnianych oraz trzecie miejsce w produkcji i pierwsze w eksporcie okien. Oznacza to, że branża drzewna i meblarska należy do najbardziej konkurencyjnych sektorów polskiej gospodarki.

Współczesny przemysł drzewny nie przypomina już tradycyjnych zakładów kojarzonych wyłącznie z obróbką drewna. Coraz większą rolę odgrywają: automatyzacja procesów, robotyzacja, systemy CAD/CAM, cyfrowe zarządzanie produkcją, zaawansowane technologie materiałowe oraz rozwiązania wpisujące się w ideę Przemysłu 4.0. Przedsiębiorstwa potrzebują dziś specjalistów potrafiących poruszać się zarówno w świecie nowoczesnych technologii, jak i materiałów naturalnych.

Branża, która potrzebuje specjalistów

Pomimo dynamicznego rozwoju sektora liczba absolwentów kierunków związanych z technologią drewna jest niewystarczająca w stosunku do potrzeb rynku pracy. W Polsce funkcjonują jedynie dwa wydziały prowadzące pełne kształcenie akademickie w tym zakresie.

Przedsiębiorstwa poszukują obecnie nie tylko technologów drewna, ale również konstruktorów, projektantów, specjalistów ds. jakości, ekspertów badawczo-rozwojowych, menedżerów produkcji czy specjalistów zajmujących się wdrażaniem nowych technologii. Szczególnie cenione są kompetencje łączące wiedzę techniczną z umiejętnościami projektowymi, znajomością nowoczesnych narzędzi cyfrowych oraz świadomością środowiskową.

Z doświadczeń Wydziału Technologii Drewna SGGW wynika, że zdecydowana większość absolwentów znajduje zatrudnienie jeszcze w trakcie studiów lub bezpośrednio po ich ukończeniu. Świadczą o tym również niskie względne wskaźniki bezrobocia (na ogół <1,0). Wielu rozpoczyna karierę zawodową w przedsiębiorstwach, w których wcześniej odbywali praktyki, realizowali staże lub wykonywali prace dyplomowe. Można więc stwierdzić, że ukończenie studiów na Wydziale Technologii Drewna stanowi bardzo mocny atut na rynku pracy, zarówno w Polsce, jak i za granicą.

Tabela 1. Względny wskaźnik bezrobocia (WWB) absolwentów WTD (źródło: Ogólnopolski system monitorowania Ekonomicznych Losów Absolwentów).

Trzy kierunki odpowiadające na potrzeby gospodarki

Oferta dydaktyczna Wydziału Technologii Drewna SGGW obejmuje obecnie trzy kierunki studiów: Technologię drewna, Meblarstwo oraz Materiały naturalne i wzornictwo.

Technologia drewna – od surowca do nowoczesnego produktu

Ryc. 4. Kierunki studiów oferowane przez Wydział Technologii Drewna SGGW w Warszawie

Technologia drewna to kierunek przygotowujący przyszłych inżynierów odpowiedzialnych za projektowanie, organizację i doskonalenie procesów przetwarzania drewna oraz materiałów drewnopochodnych. Studenci zdobywają wiedzę dotyczącą budowy i właściwości drewna, materiałoznawstwa, technologii produkcji, zarządzania jakością oraz nowoczesnych metod projektowania procesów technologicznych. Kształcenie obejmuje cały cykl życia produktu – od poznania właściwości surowca, przez jego przetwarzanie, aż po wdrażanie gotowych rozwiązań przemysłowych. Absolwenci znajdują zatrudnienie w przedsiębiorstwach przemysłu drzewnego, laboratoriach, jednostkach badawczo-rozwojowych oraz firmach wdrażających innowacyjne technologie. Charakterystycznym elementem kierunku jest również unikatowa specjalizacja związana z konserwacją drewna zabytkowego.

Meblarstwo – projektowanie wspierane inżynierią

Uruchomiony w 2014 r. kierunek Meblarstwo został zaprojektowany we współpracy z przedsiębiorstwami branży meblarskiej. Łączy wiedzę techniczną z kompetencjami projektowymi i menedżerskimi. Studenci uczą się projektowania mebli, modelowania komputerowego, ergonomii, konstrukcji, technologii produkcji oraz organizacji przedsiębiorstw. Dzięki temu są przygotowani zarówno do tworzenia nowych produktów, jak i do ich wdrażania oraz doskonalenia procesów produkcyjnych. Rozszerzenie oferty o studia drugiego stopnia umożliwia pełne kształcenie przyszłych projektantów, konstruktorów i menedżerów branży meblarskiej.

Materiały naturalne i wzornictwo – odpowiedź na wyzwania przyszłości

Najnowszym kierunkiem w ofercie Wydziału są Materiały naturalne i wzornictwo. Powstał on jako odpowiedź na rosnące znaczenie ekologicznych materiałów, biokompozytów oraz zrównoważonego projektowania. Studenci poznają właściwości drewna, włókien naturalnych, materiałów roślinnych i nowoczesnych materiałów bioinspirowanych. Jednocześnie zdobywają kompetencje z zakresu projektowania, modelowania komputerowego, prototypowania i rozwoju produktu. Program studiów pozwala zrozumieć cały proces tworzenia produktu – od pomysłu, poprzez dobór materiałów i projektowanie, aż do wdrożenia gotowego rozwiązania. Kierunek został opracowany w odpowiedzi na potrzeby otoczenia społeczno-gospodarczego, które coraz częściej wskazuje na konieczność łączenia kompetencji materiałowych, technologicznych i projektowych. Planowany nabór na poziomie 60 studentów rocznie pozwoli na prowadzenie zajęć projektowych w niewielkich grupach i ścisłą współpracę z partnerami przemysłowymi.

Kształcenie blisko przemysłu

Jednym z największych atutów Wydziału Technologii Drewna jest ścisła współpraca z przedsiębiorstwami. W ciągu ostatnich dwudziestu lat podpisano ponad 100 umów o współpracy z firmami reprezentującymi sektor drzewny i meblarski. Współpraca przebiega wielotorowo i obejmuje konsultowanie programów studiów, organizację praktyk i staży, wizyty studyjne w zakładach, realizację prac dyplomowych, prowadzenie wykładów przez praktyków oraz wspólne projekty badawczo-rozwojowe. Przedstawiciele przemysłu uczestniczą w pracach Rady programowej i mają realny wpływ na kompetencje zdobywane przez studentów.

Istotnym elementem rozwoju praktycznych kompetencji jest również współpraca z Branżowym Centrum Umiejętności Przemysłu Meblarskiego w Różanymstoku. Dzięki temu studenci oraz pracownicy Wydziału mają możliwość uczestnictwa w specjalistycznych szkoleniach prowadzonych z wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii stosowanych w przemyśle meblarskim. Wyjazdy szkoleniowe do BCU umożliwiają zdobywanie praktycznych umiejętności związanych z automatyzacją i robotyzacją procesów produkcyjnych oraz poznawanie najnowszych rozwiązań wykorzystywanych w nowoczesnych zakładach przemysłowych. Współpraca ma charakter dwukierunkowy – specjaliści z Branżowego Centrum Umiejętności prowadzą również szkolenia na Wydziale Technologii Drewna SGGW, podnosząc kompetencje kadry akademickiej między innymi w zakresie programowania i obsługi robotów przemysłowych. Dzięki temu wiedza przekazywana studentom pozostaje zgodna z aktualnymi trendami technologicznymi i potrzebami nowoczesnego przemysłu.

Ryc. 5. Przykłady współpracy Wydziału Technologii Drewna z Branżowym Centrum Umiejętności Przemysłu Meblarskiego w Różanymstoku.

W zakresie kształcenia praktycznego Wydział dysponuje również nowoczesną Halą Technologiczną wyposażoną m.in. w obrabiarki firmy HOMAG, umożliwiającą prowadzenie zajęć w warunkach zbliżonych do rzeczywistego środowiska przemysłowego. Studenci korzystają z nowoczesnych systemów CAD/CAM oraz specjalistycznego oprogramowania wykorzystywanego przez przedsiębiorstwa branży drzewnej i meblarskiej.

Ważnym elementem procesu kształcenia są wspomniane wcześniej wizyty studyjne w zakładach przemysłowych, seminaria „Między nauką a praktyką”, podczas których przedstawiciele przedsiębiorstw prezentują najnowsze rozwiązania technologiczne oraz zajęcia laboratoryjne prowadzone przez praktyków z przemysłu. Wydział uczestniczy również w projekcie FERS „Kształcenie na potrzeby gospodarki”, którego celem jest dalsze dostosowywanie programów studiów do potrzeb rynku pracy.

Studenci i absolwenci – potencjał, którego potrzebuje rynek

Na koniec 2025 r. na kierunkach Technologia drewna i Meblarstwo studiowało ponad 350 studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych. Na studiach stacjonarnych pierwszego stopnia kierunek Meblarstwo skupiał 163 studentów, natomiast Technologia drewna 76 studentów. Na studiach drugiego stopnia kształciło się 38 studentów Technologii drewna oraz 23 studentów Meblarstwa.

Tabela 2. Liczba studentów rozpoczynających cykl kształcenia.

Pomimo niekorzystnych trendów demograficznych zainteresowanie studiami związanymi z przemysłem drzewnym i meblarskim utrzymuje się na stabilnym poziomie. Jednocześnie Wydział zachowuje kameralny charakter kształcenia, umożliwiający prowadzenie zajęć laboratoryjnych i projektowych w niewielkich grupach.

Tabela 3. Oferta dydaktyczna WTD – liczba miejsc oferowana dla kandydatów w nadchodzącym roku akademickim 2026/27.

Każdego roku studia kończy od około 70 do 100 absolwentów. Jest to liczba niewielka w stosunku do potrzeb sektora zatrudniającego ponad 439 tys. pracowników i stale poszukującego nowych specjalistów. W praktyce oznacza to bardzo dobre perspektywy zawodowe dla absolwentów. Wielu z nich podejmuje pracę jeszcze przed ukończeniem studiów, a praktyki, staże i projekty realizowane wspólnie z przedsiębiorstwami często stają się początkiem wieloletniej kariery zawodowej.

Tabela 4. Liczba absolwentów WTD w poszczególnych rocznikach.

Kompetencje dla gospodarki jutra

Przyszłość branży drzewnej i meblarskiej będzie związana z dalszym rozwojem gospodarki niskoemisyjnej, budownictwa drewnianego, materiałów odnawialnych, nowoczesnego wzornictwa oraz cyfryzacji procesów produkcyjnych. Rosnące znaczenie drewna jako ekologicznego materiału konstrukcyjnego i produkcyjnego sprawia, że zapotrzebowanie na wysoko wykwalifikowanych specjalistów będzie systematycznie wzrastać. Wydział Technologii Drewna SGGW odpowiada na te wyzwania, rozwijając kierunki studiów tworzone w ścisłej współpracy z przemysłem i koncentrując się na kompetencjach przyszłości. Dzięki temu jego absolwenci nie tylko skutecznie odnajdują się na rynku pracy, ale również aktywnie uczestniczą w budowaniu nowoczesnej, innowacyjnej i zrównoważonej gospodarki opartej na drewnie i materiałach naturalnych.

Drewno, technologie i design tworzą dziś jedną z najbardziej perspektywicznych kombinacji kompetencji na rynku pracy. Właśnie takich specjalistów kształci Wydział Technologii Drewna, a od października 2026 r. Wydział Nauk Leśnych i Drzewnych SGGW.

Bibliografia:

1.            BIZNES MEBLE, nr 4/2026: Rynek wciąż potrzebuje technologów drewna.

2.            BIZNES MEBLE, nr 3/2026: 80 lat pasji, ekologii, innowacji i tradycji

3.            https://wtd.sggw.edu.pl/

4.            https://indm.sggw.edu.pl/instytut-nauk-drzewnych-i-meblarstwa/o-instytucie/

5.            https://ela.nauka.gov.pl/pl

6.            Wiktorski T. 2025: Polskie meble na świecie – wykład inauguracyjny na WTD SGGW, 01.10.2025 r.