W branży pomocy społecznej można wyróżnić kilka głównych typów aplikacji, zależnie od tego, czy ich użytkownikiem jest osoba potrzebująca wsparcia, opiekun, pracownik socjalny czy instytucja.

W Polsce cyfryzacja usług społecznych obejmuje m.in. organizację usług opiekuńczych, wsparcie seniorów, teleopiekę i zarządzanie domami pomocy społecznej. Przykładowo, oficjalne materiały wskazują na rozwój usług sąsiedzkich i teleopieki, a także na rozwiązania informatyczne wspierające DPS-y.

1. Aplikacje dla seniorów i osób wymagających wsparcia

Ich zadaniem jest umożliwienie osobie starszej lub zależnej łatwiejszego uzyskania pomocy.

Przykładowe funkcje:

• zamawianie zakupów;
• zamawianie pomocy domowej;
• kontakt z opiekunem;
• przypomnienia;
• zgłaszanie potrzeby pomocy;
• informacje o lokalnych usługach;
• komunikacja z rodziną;
• przycisk SOS.

Przykładem polskiego rozwiązania jest SeniorApp, które pozwala zamawiać różne formy pomocy, m.in. zakupy, sprzątanie, przygotowanie posiłków czy towarzystwo. Rozwiązanie jest również wskazywane przez Ministerstwo Edukacji w kontekście transformacji cyfrowej branży pomocy społecznej.

2. Aplikacje głosowe

Aplikacja może umożliwiać osobie starszej wykonywanie podstawowych czynności bez pisania i skomplikowanego korzystania z telefonu.

Przykłady:

• głosowa lista zakupów;
• głosowe przypomnienia;
• „zadzwoń do opiekuna”;
• „potrzebuję pomocy”;
• przypomnienie o wizycie;
• głosowe zgłoszenie potrzeby zakupów;
• głosowe potwierdzenie wykonania zadania.

Można więc stworzyć np. „Głosowego Asystenta Seniora”.

3. Aplikacje do teleopieki

Służą do zwiększenia bezpieczeństwa osoby starszej mieszkającej samodzielnie.

Mogą współpracować z:

• opaską bezpieczeństwa;
• przyciskiem SOS;
• telefonem;
• czujnikiem upadku;
• lokalizacją;
• centrum monitoringu.

W przypadku zagrożenia użytkownik może nacisnąć przycisk i połączyć się z operatorem. Program „Korpus Wsparcia Seniorów” przewiduje wykorzystanie m.in. opasek bezpieczeństwa i innych urządzeń teleopieki; rozwiązania te mogą sygnalizować upadek, umożliwiać wezwanie pomocy czy przekazywać lokalizację.

4. Aplikacje do organizowania pracy opiekunów

To rozwiązania skierowane przede wszystkim do instytucji pomocy społecznej.

Mogą pozwalać na:

• planowanie grafików;
• przydzielanie podopiecznych;
• przekazywanie zadań opiekunom;
• potwierdzanie wykonania wizyty;
• raportowanie;
• komunikację z koordynatorem;
• monitorowanie realizacji usług.

Przykładem jest system Dobre Wsparcie, którego moduł „Dobra Opieka” służy m.in. do planowania pracy opiekunów, przydzielania zadań oraz monitorowania ich realizacji.

5. Aplikacje dla pracowników socjalnych

Tutaj aplikacja może wspierać cały proces pracy z osobą korzystającą z pomocy.

Możliwe funkcje:

• elektroniczna karta klienta;
• historia kontaktów;
• plan pomocy;
• harmonogram wizyt;
• dokumentacja;
• przypomnienia;
• prowadzenie spraw;
• generowanie raportów;
• komunikacja między pracownikami.

Jest to bardziej system zarządzania przypadkiem (case management) niż typowa aplikacja dla seniora. Badania nad cyfrowymi rozwiązaniami opiekuńczymi wskazują właśnie na znaczenie koordynacji działań różnych osób i specjalistów wokół jednego podopiecznego.

6. Aplikacje do usług sąsiedzkich

To bardzo ciekawa kategoria z punktu widzenia pomocy społecznej.

Aplikacja może połączyć:

seniora → sąsiada/wolontariusza → gminę/organizację → koordynatora.

Senior zgłasza:

„Potrzebuję, żeby ktoś zrobił mi zakupy”.

System przekazuje zlecenie osobie realizującej usługę.

Można obsługiwać:

• zakupy;
• drobne prace domowe;
• spacer;
• towarzystwo;
• pomoc w dotarciu do urzędu;
• inne podstawowe czynności.

Jest to szczególnie zgodne z kierunkiem rozwoju usług społecznych w Polsce — usługi sąsiedzkie zostały wprowadzone jako forma usług opiekuńczych.

7. Aplikacje dla rodzin opiekujących się seniorem

To rozwiązania typu „family caregiver app”.

Rodzina może mieć wspólny panel, w którym znajduje się np.:

• harmonogram wizyt;
• lista zadań;
• informacje od opiekuna;
• lista zakupów;
• ważne kontakty;
• przypomnienia;
• informacje o zaplanowanych usługach.

Przeglądy badań dotyczących takich aplikacji wskazują m.in. na potrzebę koordynowania opieki, dostępu do informacji, przypomnień oraz komunikacji pomiędzy rodziną, osobą wymagającą wsparcia i profesjonalistami.

8. Aplikacje do aktywizacji seniorów

Nie każda aplikacja w pomocy społecznej musi dotyczyć opieki.

Może służyć aktywizacji społecznej:

• kalendarz wydarzeń;
• zajęcia dla seniorów;
• kluby seniora;
• spacery;
• wolontariat;
• wydarzenia kulturalne;
• grupy zainteresowań;
• komunikacja z lokalną społecznością.

Przykładem aktualnego kierunku jest pilotaż aplikacji „Asystent Seniora”, która ma łączyć funkcje komunikatora społecznościowego, teleopieki oraz przestrzeni informacyjnej i poradniczej dla osób starszych.

9. Aplikacje do zarządzania DPS

To rozwiązania skierowane do domów pomocy społecznej.

Mogą obejmować:

• ewidencję mieszkańców;
• wolne miejsca;
• dokumentację;
• komunikację z rodziną;
• planowanie opieki;
• raportowanie;
• zarządzanie personelem;
• komunikację z jednostkami samorządowymi.

Przykładem jest projekt e-Pomoc – Innowacyjne Rozwiązania Społeczne, którego założeniem było m.in. zarządzanie DPS, komunikacja między jednostkami oraz stworzenie systemu informacji o dostępnych miejscach.

10. Aplikacje wspierające zieloną transformację

Można stworzyć aplikacje, które jednocześnie rozwiązują problem społeczny i ograniczają zużycie zasobów.

Przykłady:

• głosowa lista zakupów → mniej marnowania żywności;
• wspólna lista zakupów seniorów z opiekunem → mniej dodatkowych przejazdów;
• system łączenia sąsiadów → lokalna pomoc zamiast części przejazdów;
• cyfrowa dokumentacja → mniej papieru;
• optymalizacja tras opiekunów → mniej przejazdów;
• system współdzielenia transportu → efektywniejsze wykorzystanie samochodów;
• aplikacja do przekazywania nadwyżek żywności → ograniczenie marnowania;
• cyfrowy harmonogram usług → lepsze wykorzystanie czasu pracowników.

Można więc stworzyć taką typologię:

I tak np. aplikację głosową listy zakupów można więc umieścić na przecięciu czterech obszarów:

dostępność cyfrowa + samodzielność seniora + usługi opiekuńcze + zielona transformacja.

To daje jej znacznie szersze uzasadnienie niż przedstawienie jej wyłącznie jako „aplikacji do robienia listy zakupów”. Można ją rozwinąć w cyfrowego asystenta codziennych potrzeb seniora, którego lista zakupów jest pierwszą i najprostszą funkcją.